Centawa

Centawa według znalezisk archeologicznych była zasiedlona już w epoce żelaza. Po raz pierwszy nazwa Centawa widnieje w dokumentach księstwa strzeleckiego pod datą  1253 roku. W 1404 wioskę tą odnajdujemy pod nazwą  Czanto, ale już dwa lata później a więc w  1407 roku,  miejscowość  wymieniana jest pod nazwą  Centhow i Centow. Z informacji z 1835 roku dowiadujemy się że we wsi obok pańszczyźnianego folwarku oraz starej kuźni w Centawie  istniała tak zwane Fryszerka lub fryszernia – funkcjonujący od XVII do XIX w. zakład metalurgiczny (lub piec), w którym surówka wielkopiecowa przerabiana była na stal. Nazwa ta zwykle obejmowała zabudowanie, w którym znajdowało się jedno lub kilka ognisk fryszerskich, miechy oraz młoty napędzane kołami wodnymi. Proces fryszerski polegał na świeżeniu surówki, czyli oczyszczaniu jej z domieszek poprzez ich utlenianie. W ognisku fryszerskim następowało utlenienie zawartego w surówce węgla, krzemu oraz manganu.
Pierwsze fryszerki z wyglądu przypominały dymarki. W późniejszym okresie miały kształt skrzyni, która wyłożona była płytami z lanego żelaza. Po bokach umieszczone były dysze, którymi doprowadzano powietrze. Jako paliwo używany był wyłącznie węgiel drzewny, którym częściowo napełniano skrzynię przed rozpoczęciem procesu. Po rozpaleniu ognia, do skrzyni dostarczano powietrze. Proces trwał około 2 godzin. Wydajność jednej fryszerki wynosiła zwykle ok. 500 kg żelaza zgrzewnego na dobę.
W roku 1845 jak podają źródła pruskie w Centawie znajdowało  60  budynków jeden folwark oraz  380 mieszkańców wyznania katolickiego, jak również wymienia się jednego ewangielika oraz jednego żyda.  Ale już w roku  1896  w w Centawie przebywa  477 dusz.
Podczas plebiscytu który miał miejsce 20 marca 1921, za pozostaniem w granicach Rzeszy Niemieckiej   głosowało 56 osób,  za Polską  212 . Mimo wszystkiego Centawa pozostała w granicach Rzeszy Niemieckiej. Dnia 21. lipca 1936 roku miejscowość ta dekretem III Rzeszy została przemianowana na Haldenau.
W 1945 roku wieś ta przechodzi pod polską administrację  jako Centawa, mimo iż polska nazwa brzmiała Cętawa. W  1955  roku miejscowość administracyjnie zostaje oficjalnie  wchłonieta do województwa opolskiego jak też do powiatu strzeleckiego.