Skat

Najpopularniesza gra w karty na śląsku

Skat, to popularna gra karciana dla 3 graczy, wymyślona prawdopodobnie  została w XIX wieku w Niemczech. Jej rozpowszechnienie na terenach Polski związane jest z wprowadzeniem tej gry do obiegu przez ludność niemiecką zamieszkałą przed II wojną swiatową  tereny dawnego zaboru Pruskiego. Szczególnie popularna na Śląsku i Kaszubach.  Tyle informacji rozpowszechnianych przez niemiecki zwiazek skata w Altenburgu w Turyngii. Talia  przeznaczono  do tej gry składa sie z 32 kart o charakterystycznych kolorach dla talii niemieckiej ( kreuz, grün , herz, schell)  Specjalne wizerunki figur oraz blotki przedstawiają zależnie od serii różne figury i postacie.
Rozgrywka dzieli się na 5 faz.   Celem gry jest uzbieranie największej ilości punktów i wygranie licytacji. Gracz, który wygra licytację, może wymienić swoje karty na skata wyłożonego na stół. Aby wygrać licytację i zebrać lewę, trzeba zadeklarować wynik gry najbliższy wynikowi rzeczywistemu. Najniższą wartością w Skacie jest 18. Gracze ustalają wariant gry – Kolor, Grand, Null, Rozgrywka z ręki, Rozgrywki zapowiadane i licytują według jego zasad. W rozgrywce dwóch graczy zawsze gra przeciwko jednemu (Soliście), a jeśli jednej ze stron nie uda się zebrać lewy – ogłaszany jest sznajder szwarc.

Tak naprawdę określenie   skat  odnosi się do  włoskiego słowa  scartare lub spokrewnionego określenia francuskiego,  słowa  écarter (vgl. Écarté) co oznacza (odłożyć).  Rozmiano przez to określenie  karty ktore przy rozdaniu są położone na stół z ręki, bądź   przez gracza przyciskane są do stołu, określano je wtedy   słowem, Skat lub Stock.

Według nieoficjalnych informacji skat powstał na śląsku za sprawą  ówczesnego zarządcy i miniastra pruskiego von Rederna, a właściwie  francuskich urzedników jakich powołał   w Tarnowskich Górach (Tarnowiz) cesarz Napoleon po pokoju w 1805 roku. To oni mieli zaczerpnąć pomysł skata z prostej gry ślaskiej w ,, hlusta,,  w połączeniu z grą L ‚ hombre. Hybryda ta w wyniku kontaktów urzedników pruskich, w następnych latach w rozbudowanej formie zadomowiła się w Turyngii gdzie uzyskała status gry towarzystkiej z wyższych sfer.

Gruszka Alfons – LZS SWORNICA Czarnowąsy – Opole
Historia Skata (przedstawiamy wersję genezy powstania tej gry promowanej przez niemieckich sympatyków skata )
Jedną z głównych teorii mówiacej o początkach gry w skata mówi, że skat został wynaleziony w Altenburg w roku 1817 przez adwokata Friedricha Ferdinanda Hempel i po raz pierwszy wspomniano o tym fakcie w Osterländischen Blat w roku 1813. Słowo wynalazł” wydaje się być śmiałym sformułowaniem, ponieważ jest bezsporne, że gra w skata ma unikalne cechy innych, starszych gier karcianych takich jak (owiecza głowa, Tarot czy francuskie L ‚ hombre).
Inni uważają, że forma gry w skata została nadana pomiedzy rokiem 1810 i 1815 przez tak zwany ,,Brommeschen Tarot Gesellschaft,, w Altenburg. Inni uważają, że gra w Skata został przywieziona do Altenburg na początku XIX wieku z Tarnowskich Gór, obecnego górnego ślaska i został przyjęty z wielkim entuzjazmem przez lokalnych graczy tarota. Miała to być rozszerzona wersja górniczej gry w ,,hlusta,, granej przez górników śląskich już w XVIII wieku. Po przeprowadzeniu badań uznanego znawcy skata niejakiego Steina, za miejsce wynalezienia gry w Skata uznano Altenburg w Turyngii
oficjalna nazwa gry Scat po raz pierwszy pojawił się w dniu 04 września 1813 w grze przewodniczącego Książęcej Rady rządowej Hansa Carla Leopolda z Gabelentz a miejsce miał być zamek Poschwitz.
Jednak według dalszych dociekań wynika że termin Scat był stosowany jako pozostałość kart po zagrywce w znacznie starszej grze a mianowicie w roygrywce w tarota.
Czy rzeczywiście pierwszą zagrywkę w ta grę można uważać sesja z dnia 04 września 1813, panów z Tarot Society (do wybranych kręgów tych graczy należeli panowie, dr Carl Ludwig Schuderoff, Carl Adam Neefe, Friedrich Ludwig Hempel, Friedrich Ferdinand Hempel i hrabia von Gabelentz, trudno dzisiaj powiedziec.)
W każdym razie po raz pierwszy, gra ta odbyła sie talia kart niemieckiego niemieckiego wzoru.
Już w 1815, zostały po raz pierwszy wprowadzone metody obliczania punktów według wymyślonych wcześniej zasad. Z biegiem czasu dopracowywano metody liczenia punktów dodając np. Nul obok Grand i Kolor.

Według informacji zaczerpnietych  z witryny opolskiej sekcji Skata pragniemy przedstawić weteranów opolskiego skata

Rocznik 1932 – 86 lat
Kozołub Antoni – STRZELEC DK Strzelce Opolskie
Rocznik 1934 – 84 lata
Malkusz Jan – VICTIORIA – TRANZYT Chróścice
Rocznik 1935 – 83 lata
Skrzipczyk Paweł – LZS SWORNICA Czarnowąsy – Opole
Gola Jan – LZS Leśnica
Rocznik 1937 – 81 lat
Mechnik Alfred – TRANZYT – MAŁAPANEW Ozimek
Dubiel Zbigniew – NITRON Krupski Młyn
Dras Gothard – Ludwig – KOMAX Borki – Opole
Rocznik 1938 – 80 lat
Namyślik Alfons – STRZELEC DK Strzelce Opolskie
Wanat Edward – KS KAROLINKA Kamień Śląski
Pietruszka Herbert – ZAWISZA – TURYSTA Stara Kuźnia
Rocznik 1939 – 79 lat
Scześniok Ryszard LZS SWORNICA Czarnowąsy – Opole
Halenka Rudolf – LZS Otmice
Brysch Rainhold – GOSiT Zawadzkie
Rocznik 1940 – 78 lat
Polednia Alfred – KOMAX Borki – Opole
Wotzka Leonhard – RAMSCH Chrzowice
Rzepka Józef – LZS Otmice
Rocznik 1941 – 77 lat
Żminkowski Mikołaj – STRZELEC DK Strzelce Opolskie
Bonk Walter – SKAT Kolonowskie
Rocznik 1942 – 76 lat
Czakaj Franciszek – LZS Leśnica
Biela Maksymilian – DOKiS Dobrodzień
Goncerzewicz Roman – LECH Kędzierzyn – Koźle
Rocznik 1943 – 75 lat
Rybka Edward – NITRON Krupski Młyn
Osadnik Karol – LKS MECHANIK Kochcice
Rocznik 1944 – 74 lata
Respondek Jan – DOKiS Dobrodzień
Kiszka Paweł – LZS SWORNICA Czarnowąsy – Opole
Rocznik 1945 – 73 lata
Paluch Kazimierz – DK STRZELEC Strzelce Opolskie
Odelga Konrad – RAMSCH Chrzowice
Pietrzyk Józef – LZS Leśnica
Rocznik 1946 – 72 lata
Gładki Jan – LZS SWORNICA Czarnowąsy – Opole
Rocznik 1947 – 71 lat
Myśliwczyk Piotr – LZS Ligota Dolna
Pudełek Józef – SKAT Kolonowskie
Gaida Leon – LECH Kędzierzyn – Koźle
Siendzielorz Paweł – RAMSCH Chrzowice
Świtała Franciszek – GOSiT Zawadzkie
Nowak Bernard – LZS Kujawy
Rożeński Ryszard – LZS Kujawy
Udolf Kazimierz – Klub Sportowy Szczedrzyk
Rocznik 1948 – 70 lat
Gigiel Wacław – LZS Ligota Dolna
Grohs Paweł – DOKiS Dobrodzień
Dybowski Leopold – GOSiT Zawadzkir
Bartyla Józef – LZS SWORNICA Czarnowąsy – Opole
Poczajewiec Jan – LZS SWORNICA Czarnowąsy – Opole