Historia i tradycja skata na Wysokiej pod Górą św. Anny

Pasja gry w skata która rozkwita w podstrzeleckich miejscowościach, jest godna podziwu i zainteresowania. Jedną z prężniejszych sekcji skata na terenie powiatu strzeleckiego, jest grupa prowadzona przez Stefana Rudola wspólnie z innymi pasjonatami z tej miejscowości. Ciekawy wystrój świetlicy wiejskiej , gdzie odbywają się spotkania sympatyków tej śląskiej gry mamy do zawdzięczenia również inicjatywie społecznej Moreantiqua. Tematem przewodnim wystawy przedmiotów w tamtejszym punkcie muzealnym, jest właśnie gra w karty. Zebrano i zaprezentowano w specjalnej gablocie, karty do gry z różnych zakątków Europy. Odnajdziemy tam zarówno oryginalne talie kart, jak też XVIII i XIX wieczne repliki. I nie tylko.


Tablica reklamowa z Altenburg z początków XX wieku propagująca grę w skata.

Talie kart i akcesoria z bliska
Zbiór umieszczony w muzealnej gablocie przyciąga wzrok i wzbudza ogromne zainteresowanie.
Niektóre inne przedmioty jak np. książeczka do nauki skata w języku niemieckim z dawnego DDR


Z lewej, z prawej jeszcze wiele miejsca na inne akcesoria muzealne, które będą systematycznie zapełniać to muzeum skata na ziemi strzeleckiej.

Skat, to popularna gra karciana dla 3 graczy, wymyślona prawdopodobnie  została w XIX wieku w Niemczech. Jej rozpowszechnienie na terenach Polski związane jest z wprowadzeniem tej gry do obiegu przez ludność niemiecką zamieszkałą przed II wojną swiatową  tereny dawnego zaboru Pruskiego. Szczególnie popularna na Śląsku i Kaszubach.  Informacje rozpowszechniane przez Niemiecki Związek Skata z Altenburgu w Türingen potwierdzaja fakt ustalenia zasad przebiegu tej gry. Talia  przeznaczono  do tej gry składa sie z 32 kart o charakterystycznych kolorach dla talii niemieckiej ( kreuz, grün , herz, schell)  Specjalne wizerunki figur oraz blotki przedstawiają zależnie od serii wydania, różne figury i postacie.
Rozgrywka dzieli się na 5 faz.   Celem gry jest uzbieranie największej ilości punktów i wygranie licytacji. Gracz, który wygra licytację, może wymienić swoje karty na skata wyłożonego na stół. Aby wygrać licytację i zebrać lewę, trzeba zadeklarować wynik gry najbliższy wynikowi rzeczywistemu. Najniższą wartością w Skacie jest 18. Gracz ustala wariant gry – Kolor, Grand, Null, Rozgrywka z ręki, Rozgrywki są zapowiadane i licytują według jego zasad. W rozgrywce dwóch graczy zawsze gra przeciwko jednemu (Soliście), a jeśli jednej ze stron nie uda się zebrać lewy – ogłaszany jest sznajder szwarc.

Tak naprawdę określenie   skat  odnosi się do  włoskiego słowa  scartare lub spokrewnionego określenia francuskiego,  słowa  écarter (vgl. Écarté) co oznacza (odłożyć).  Rozmiano przez to określenie  kart ktore przy rozdaniu są położone na stół z ręki, bądź   przez gracza przyciskane są do stołu, określano je wtedy   słowem, Skat lub Stock.

Według nieoficjalnych informacji gra karciana skat, powstała na Śląsku, za sprawą  ówczesnego zarządcy śląskich kopalń i hut, ministra pruskiego von Rederna, a właściwie  francuskich urzędników jakich powołał   w Tarnowskich Górach (Tarnowiz) cesarz Napoleon po pokoju w 1805 roku. To oni mieli zaczerpnąć pomysł skata z prostej gry ślaskiej w tak zwanego ,, hlusta,,  w połączeniu z grą L ‚ hombre. Hybryda ta na skutek kontaktów urzędników francuskich i pruskich w następnych latach w rozbudowanej formie zadomowiła się w Turyngii, gdzie uzyskała status gry towarzystkiej z wyższych sfer.


Historia Skata (przedstawiamy wersję genezy powstania tej gry promowanej przez niemieckich sympatyków skata )
Jedna z głównych teorii mówiącej o początkach gry w skata mówi, że skat został wynaleziony w Altenburg w roku 1817 przez adwokata Friedricha Ferdinanda Hempel i po raz pierwszy wspomniano o tym fakcie w Osterländischen Blat w roku 1813. Słowo wynalazł” wydaje się być śmiałym sformułowaniem, ponieważ jest bezsporne, że gra w skata ma unikalne cechy innych, starszych gier karcianych takich jak (owcza głowa, Tarot czy francuskie L ‚ hombre).
Inni uważają, że forma gry w skata została nadana pomiędzy rokiem 1810 i 1815 przez tak zwany ,,Brommeschen Tarot Gesellschaft,, w Altenburg. Inni uważają, że gra w Skata został przywieziona do Altenburg na początku XIX wieku z Tarnowskich Gór, obecnego Górnego Śląska i został przyjęty z wielkim entuzjazmem przez lokalnych graczy tarota w Altenburg. Miała to być rozszerzona wersja górniczej gry w ,,hlusta,, granej przez górników śląskich już w XVIII wieku. Po przeprowadzeniu badań uznanego znawcy skata niejakiego Steina, za miejsce wynalezienia gry w Skata uznano jednak Altenburg w Turyngii.
Oficjalna nazwa gry Scat po raz pierwszy pojawił się w dniu 04 września 1813 w grze towarzyskiej podczas spatkania przewodniczącego Książęcej Rady Rządowej Hansa Carla Leopolda z Gabelentz z miejscowa elitą towarzyską a miejsce spotkania miał być zamek Poschwitz.
Jednak według dalszych dociekań wynika że termin Scat był już stosowany jako określenie do pozostałość kart po zagrywce, w znacznie starszej grze a mianowicie w rozgrywce w tarota.
Czy rzeczywiście pierwszą zagrywkę w ta grę można uważać sesja z dnia 04 września 1813, panów z Tarot Society trudno dzisiaj powiedzieć. (do kręgów tych graczy należeli panowie, dr Carl Ludwig Schuderoff, Carl Adam Neefe, Friedrich Ludwig Hempel, Friedrich Ferdinand Hempel i hrabia von Gabelentz, )
W każdym razie po raz pierwszy, gra ta odbyła sie talią kart niemieckiego  wzoru.
Już w 1815, zostały po raz pierwszy wprowadzone metody obliczania punktów według wymyślonych wcześniej zasad. Z biegiem czasu dopracowywano metody liczenia punktów dodając np. Nul obok Grand i Kolor.